Zespół Szkół Muzycznych w Bydgoszczy

Skocz do: nawigacji, szukaj
Kamienica Gdańska 71 w Bydgoszczy – w latach 1938-1939 siedziba Miejskiego Konserwatorium Muzycznego, a w latach 1945-1958 główna siedziba szkoły
Zespół Szkół Muzycznych w Bydgoszczy
Budynek ul. Szwalbego 1

Państwowy Zespół Szkół Muzycznych im. Artura Rubinsteina – zespół szkół muzycznych I i II stopnia, mieszczący się w budynku przy ulicy Andrzeja Szwalbego 1, w obrębie dzielnicy muzycznej w Bydgoszczy.

Historia

Dwudziestolecie międzywojenne

Polskie szkolnictwo muzyczne zaczęło rozwijać się w Bydgoszczy na początku lat 20., zaraz po powrocie miasta do Polski. Wcześniej ze względów polityczno-narodowościowych było to niemożliwe. Od 1904 r. funkcjonowało natomiast niemieckie Bydgoskie Konserwatorium Muzyczne, w którym kształciło się ponad 250 uczniów[1].

W 1921 r. założono pierwszą polską prywatną szkołę muzyczną w Bydgoszczy, którą kierował dyrygent Leon Jaworski. Została ona zorganizowana na wzór niemieckiego konserwatorium, z trzema stopniami nauczania: niższym, wyższym i wirtuozowskim. Szkoła ta w 1936 roku uzyskała koncesję Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a kres jej działalności przyniósł wybuch II wojny światowej[1].

Powołanie drugiej polskiej szkoły muzycznej w Bydgoszczy zainicjowane zostało przez władze miasta i jego ówczesnego prezydenta Bernarda Śliwińskiego. W 1925 r. powstał Miejski Instytut Muzyczny, którym kierował poznański pianista Zygmunt Lisicki. Siedzibą szkoły były pomieszczenia Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczego im. M. Kopernika, a później budynek ul. Paderewskiego 32. Podstawową kadrę pedagogiczną Instytutu stanowili wykładowcy Państwowego Konserwatorium Muzycznego w Poznaniu. Program nauczania uwzględniał trzy kursy: niższy, średni i wyższy[2].

W 1927 r. reorganizacji szkoły podjął się prof. Zdzisław Jahnke, który przemianował ją na Miejskie Konserwatorium Muzyczne z pełnymi prawami szkoły publicznej. Była to szkoła prywatna, w części dofinansowywana przez Radę Miejską Bydgoszczy. W 1930 r. dyrektorem Konserwatorium została Irena Jahnke i kierowała nim do wybuchu wojny. W miarę upływu czasu powoływano nowe klasy i działy kształcenia muzycznego[3].

Nauczanie w latach 1927-1938 prowadzono w wynajmowanym budynku w Śródmieściu Bydgoszczy (ul. Piotra Skargi 14), a następnie we własnej siedzibie przy ul. Gdańskiej 71[1].

Strukturę Konserwatorium tworzyły wydziały: teorii muzyki, dyrygentury, fortepianu, instrumentów orkiestrowych, śpiewu solowego i operowego, muzyki kościelnej i organów, seminarium pedagogiczne. Ponieważ program nauczania miał charakter akademicki, dyplom ukończenia szkoły traktowany był w latach 30. i po II wojnie światowej równoprawnie z dyplomami wyższych uczelni muzycznych w Polsce[1].

W okresie międzywojennym Miejskie Konserwatorium Muzyczne zyskało znaczenie wiodącej szkoły muzycznej w Bydgoszczy[1]. Stało się ważnym elementem życia kulturalnego miasta dzięki bogatej działalności koncertowej (występy solowe, koncerty kameralne, chóralne, symfoniczne, oratoria). W 1932 r. utworzono przy szkole Collegium Musicum, złożone z pedagogów, posiadające własną orkiestrę symfoniczną i chór mieszany. Jej działalność wyprzedziła o kilka lat założenie Miejskiej Orkiestry Symfonicznej w Bydgoszczy (1938, pod kierownictwem Alfonsa Rezlera)[1]. Do 1939 r. Collegium Musicum urządziło 24 koncerty w Teatrze Miejskim, a w latach 1933-1936 orkiestrą kierował prof. Zdzisław Jahnke[4].

Działalność szkoły przerwał wybuch II wojny światowej. Gmach szkoły został skonfiskowany przez Niemców, którzy w 1941 r. otwarli w nim Miejską Szkołę Muzyczną (niem. Städtische Musikschule)[2].

Okres powojenny

Reaktywowanie instytucji rozpoczęło się zaraz po zakończeniu działań wojennych w Bydgoszczy, w lutym 1945 r.[1] Działalność Konserwatorium wznowiono w przedwojennym budynku przy ul. Gdańskiej 71 oraz w dawnym budynku niemieckiego Konserwatorium Muzycznego przy ul. Gdańskiej 54. Dzięki funduszom władz miejskich uruchomiono klasę fortepianu i śpiewu solowego, a później skrzypiec i organów. Począwszy od 1946 r. możliwa była działalność jedynie szkół państwowych i spółdzielczych. Prywatne szkoły muzyczne zlikwidowano, a reaktywowane Miejskie Konserwatorium Muzyczne zmieniło dotychczasowy status prawny, przekształcając się w spółdzielnię muzyków pod nazwą Pomorska Średnia i Niższa Szkoła Muzyczna w Bydgoszczy[1]. Strukturą i organizacją niewiele różniła się od przedwojennego Miejskiego Konserwatorium Muzycznego[2].

W 1947 roku podzielono ją na dwie odrębne szkoły: Państwową Niższą Szkołę Muzyczną (dyr. Maria Tołłoczko) i Państwową Średnią Szkołę Muzyczną (dyr. Irena Jahnke). Pierwsza, nazwana w 1952 r. Państwową Podstawową Szkołą Muzyczną, przejęła program i zadania niższego kursu przedwojennego konserwatorium. Średnia Szkoła Muzyczna, przemianowana na Państwowe Liceum Muzyczne, realizowała program średniego kursu konserwatorium. Bydgoscy pedagodzy czynili również starania, aby przywrócić nauczanie na poziomie wyższym (trzeci kurs), lecz w odpowiedzi na memoriały kierowane do urzędów centralnych w Warszawie, powołano w 1947 roku Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Gdańsku, nie zaś w Bydgoszczy[1].

W latach 50. szkoły wewnętrznie zreorganizowano. W szkole podstawowej zachowano dwie specjalności – fortepian i skrzypce z możliwością nauki gry na innych instrumentach w klasach starszych, natomiast w liceum utworzono trzy wydziały: Instrumentalny, Wokalny i Instruktorski. Jednocześnie połączono kształcenie ogólne z muzycznym, co kontynuowane jest do chwili obecnej. W latach 60. z inicjatywy Felicji Krysiewicz utworzono Studium Muzyczne im. Emila Młynarskiego służące dokształcaniu muzyków i pedagogów, przekształcone w latach 70. w Państwową Szkołę Muzyczną II stopnia[1].

Bazą lokalową obu szkół średnich był budynek przy ul. Gdańskiej 71. Natomiast szkoła podstawowa, usytuowana przy ul. Gdańskiej 54, w 1958 r. uzyskała własny budynek w dzielnicy muzycznej, opodal gmachu Filharmonii Pomorskiej (ul. Libelta 7)[4].

W 1975 r. połączono wszystkie szkoły muzyczne w Bydgoszczy w Państwowy Zespół Szkół Muzycznych. Od 4 listopada 1991 r. szkoła nosi nazwę pianisty Artura Rubinsteina[4]. Od 1993 r. organizowane są również Międzynarodowe Konkursy Pianistyczne „Arthur Rubinstein in memoriam”.

Od 1974 r. datuje się również rozwój wyższego szkolnictwa muzycznego w Bydgoszczy (Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego).

Siedziba

Zespół Szkół Muzycznych mieści się w dwóch budynkach[2]:

  • ul. Szwalbego 1 – mieści się na terenie dzielnicy muzycznej w Bydgoszczy, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków: Filharmonii Pomorskiej im. J.I. Paderewskiego, Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego oraz Polskiego Radia Pomorza i Kujaw; posiada sale lekcyjne do indywidualnej gry na instrumentach, zajęć grupowych umuzykalniających, rytmiki oraz teorii muzyki; w budynku odbywają się także lekcje przedmiotów ogólnokształcących szkoły podstawowej i średniej, znajduje się sala gimnastyczna oraz administracja i dyrekcja;
  • ul. Gdańska 71 – znajduje się tu wyposażona m.in. w organy aula i sale przeznaczone do odbywania zajęć gry na instrumentach (fortepiany, perkusja, kontrabas, gitara, harfy i organy).

Struktura

W skład szkoły wchodzą:

  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I stopnia (sześcioletnia)
  • Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna II stopnia (sześcioletnia)
  • Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia (sześcioletnia)
  • Państwowa Szkoła Muzyczna II stopnia (sześcioletnia, w tym wydział wokalny, przygotowujący do zawodu muzyk-wokalista)
  • Klasa Talentów, założona w 2009 r. dla wybitnie uzdolnionych uczniów, którym szkoła proponuje indywidualny tok nauczania oraz opiekę nauczycieli akademickich.

W szkole mieści się również Regionalne Centrum Psychologii Muzyki „Fermata”.

Szkoła kształci umiejętności wykonawcze na następujących instrumentach:

Konkursy

Szkoła organizuje następujące ogólnopolskie konkursy i festiwale:

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Nowak Anna Maria: Szkolnictwo muzyczne w XX wieku. [w.] Kalendarz Bydgoski 2002
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Bloch Maria: Mali muzycy bydgoscy i dzieje ich szkoły. [w:] Kalendarz Bydgoski 1996
  3. ↑ W 1927 r. liczba uczniów wynosiła 160
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Maniszewska Małgorzata: Miasto muzyki. [w:] Kalendarz Bydgoski 2000
  5. ↑ 5,0 5,1 http://www.konkursmuzyczny.pl/#SlideFrame_3 dostęp 8-02-2010
  6. ↑ http://www.konkurs-rubinstein.bydgoszcz.pl/ dostęp 8-02-2010

Bibliografia

  • Bloch Maria: Mali muzycy bydgoscy i dzieje ich szkoły. [w:] Kalendarz Bydgoski 1996
  • Maniszewska Małgorzata: Miasto muzyki. [w:] Kalendarz Bydgoski 2000
  • Nowak Anna Maria: Szkolnictwo muzyczne w XX wieku. [w.] Kalendarz Bydgoski 2002

Linki zewnętrzne