Ulica Stary Port - ulica na terenie Starego Miasta w Bydgoszczy, położona na nabrzeżu Brdy.

Położenie

Ulica rozciąga się na północnym nabrzeżu rzeki Brdy od skrzyżowania z ulicą Bernardyńską do mostu im. Jerzego Sulimy-Kamińskiego. Po drodze dochodzą do niej od północy następujące ulice:

• ul. Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego,
• ul. Pocztowa.

Z ulicą sąsiaduje bulwar nad Brdą, w 2009 r. nazwany Bulwarem Zbigniewa Urbanyiego.

Historia

Ulica powstała na śladzie dawnej drogi prowadzącej wzdłuż Starego Portu w Bydgoszczy. Droga ta istniała już w okresie staropolskim. Na nabrzeżu Brdy składowano towary i zbijano tratwy. Na szczegółowym planie zabudowy miasta, sporządzonym przez pruskiego geometrę Gretha w 1774 r., widnieje zespół spichlerzy zlokalizowany wzdłuż ulicy. W końcu XVIII wieku w miejscu dzisiejszej Poczty Głównej zbudowano zespół koszar dla pruskiego garnizonu. Na planie miasta z 1809 r. widnieje zespół budynków w północnej pierzei ulicy, zaś od ul. Druckiego-Lubeckiego rozciągały się ogrody i pola uprawne folwarku Grodztwo.

W połowie XIX wieku istniała już północna pierzeja kamienic oraz nowo wzniesiony spichlerz zbożowy. Intensyfikacja zabudowy przypada na koniec XIX wieku. Przy ulicy wzniesiono wówczas okazały zespół budynków pocztowych (1883-1885) oraz kamienicę narożną z Placem Teatralnym (1894). Szerokie nabrzeże było wykorzystywane do wyładuku i załadunku towarów z barek podążajacych drogą wodną Wisła-Odra.

W latach 1976-1978 i 1986-1987 nabrzeże Brdy sąsiadujące z ulicą zostało przebudowane i zmodernizowane na ciąg spacerowo-wypoczynkowy^[1]. W 1989 r. w pobliżu bulwaru ustawiono rzeźbę „Trzy Gracje”.

Nazwy

Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwy^[2]:

• 1855-1909 – Kasernenstrasse
• 1909-1920 – Hermann Frankestrasse
• 1920-1939 – Hermana Frankego
• 1939-1945 – Hermann Frankestrasse
• 1945-1956 – Wyzwolenia
• 1956-1990 – Juliana Marchlewskiego
• od 1990 – Stary Port

Nazwa ulicy w I połowie XX wieku nawiązywała do przemysłowca, Honorowego Obywatela Bydgoszczy - Hermana Franke, zaś w okresie PRL - do działacza socjalitycznego Juliana Marchlewskiego.

Zabudowa

Północną pierzeję ulicy Stary Port stanowią kamienice czynszowe wzniesione w II połowie XIX wieku, spichlerz szachulcowy oraz dwa duże kompleksy zabudowań:

• Poczta Główna,
• oddział Narodowego Banku Polskiego.

Od tych kompleksów wzięły nazwy uliczki dochodzące do Starego Portu od strony ul. Jagiellońskiej.

Obecnie ulica Stary Port wraz z bulwarem im. Zbigniewa Urbanyiego stanowi reprezentacyjną część Bydgoskiego Węzła Wodnego. Spacerując tu, zwłaszcza po zmroku można poczuć klimat Bydgoszczy jako miasta ściśle związanego z rzeką. Podświetlone zabytki: pałacyk Lloyda, spichlerze, ”nowe spichrze”, gmach Poczty odbijają swe wizerunki w wodzie, a na rzece obserwować można barki z kawiarniami.

Niektóre budynki

Przypisy

Zobacz też

• Stary Port w Bydgoszczy
• Stare Miasto w Bydgoszczy
• Bydgoski Węzeł Wodny

Bibliografia

• Derenda Jerzy red.: Piękna stara Bydgoszcz. Tom I z serii: Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006. ISBN 83-916178-0-7, 978-83-916178-0-9, 83-916178-5-8, 978-83-916178-5-4, 83-916178-1-5, 978-83-916178-1-6
• Umiński, Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996