Prądy (osiedle w Bydgoszczy)
• liczba ludności
620[1]
Prądy – osiedle w Bydgoszczy położone na zachodzie miasta graniczące z osiedlem Miedzyń i wsią Lisi Ogon, na południu sięga lasu szubińskiego, a na północy graniczy z Kanałem Bydgoskim. Nazwa Prądy pochodzi od prądów wodnych i powietrznych.
Historia
W 1633 miasto Bydgoszcz ofiarowało Jezuitom za zasługi które wyświadczyli podczas epidemii dżumy 1622-1630 swój folwark Prądy.
Po rozbiorze Polski w 1772 Jesuiter-Prondy (Prądy Jezuickie) składały się z osad Prondy-Kupferhammer (Prądy-hamernia), nazwa ta pochodzi od kuźnicy miedzi która istniała przy dzisiejszym młynie Tańskich, Prondy-Dorf (Prądy-wieś), Prondy-Krug (Prądy-karczma), oraz założonej w 1796 przez niemieckich osadników kolonii, Prondy-Kolonie (Prądy-kolonia). Na północ od Kanału Bydgoskiego przy tak zwanej Górze Zamkowej (Schloßberg) istniał mały folwark zwany początkowo Prondy później Prondy-Mühle (Prądy-młyn). Dzisiaj ta osada to część wsi Pawłówek.
Pod koniec XVIII wieku wieś należała do Józefa Korytowskiego[2] – byłego biskupa sufragana archidiecezji gnieźnieńskiej.
W XIX wieku była to już wieś należąca do powiatu bydgoskiego.
Prądy otoczone były błotami i rozlewiskami. Osuszenie terenów nastąpiło po zbudowaniu Kanału Bydgoskiego (1774). Na Prądach znajdowała się zbudowana w 1896 przez Waldemara Jenischa, cegielnia. Nad Kanałem Bydgoskim Waldemar Jenisch zbudował w 1877 fabrykę cementu wapniowego Bromberger Cementkalkfabrik Waldemar Jenisch KG. Działały tutaj także dwa młyny oraz karczma (Zur Quelle przy ul. Nakielskiej, nieopodal Młyńskiej Strugi; ze względu na obecność karczmy tą część wsi nazywano Prądy-Krug). W okolicach wsi znajdował się także folwark zwany wpierw Żal się Boże później Nowa Erectia.
W 1905 Prądy liczyły 455 mieszkańców, z tego 387 ewangelików i 68 katolików. Pod koniec 1910 402 mieszkańców. Wieś miała 3 cmentarze, dwa ewangelickie (na krańcu obecnej ul. Agatowej oraz nieopodal stawu na ul. Lisiej) i jeden katolicki. 3 września 1939 na Prądach niemieccy dywersanci ostrzelali, oddziały 15 dywizji piechoty, w akcji odwetowej rozstrzelano 15 Niemców. Po zajęciu wioski przez Wehrmacht, Volksdeutsche rozstrzelali polskiego właściciela młyna, Edmunda Tańskiego, wraz z jego rodziną. Opuszczony młyn stoi do dziś nieopodal ulicy Tańskich. Od 25 czerwca 1942 do 1945 nazwa wsi brzmiała Pronden. 24 stycznia 1945 wieś została wyzwolona przez żołnierzy 47 Armii, 1. Frontu Białoruskiego. Dnia 5 października 1954 wieś Prądy o wielkości 30.700 ha ziemi, włączono w obręb miasta Bydgoszczy.
Opracowywane dla Prądów plany miejscowe przewidują w przyszłości:
- możliwość realizacji budownictwa jednorodzinnego na terenie ogródków działkowych przy ul. Łochowskiej, Lisiej i Biskupińskiej,
- dopuszczenie realizacji przy ul. Prądy (nieopodal stawu) dwu- i trzykondygnacyjnej zabudowy wielorodzinnej,
- przekształcenie terenu dawnego cmentarza ewangelickiego przy ul. Biskupińskiej na mały skwer zieleni
- możliwość realizacji przedzkola na działce gminnej przy ul. Lisiej[3].
Na skrzyżowaniu ulic Nakielskiej, Łochowskiej i Lisiej znajduje się krzyż przydrożny z inskrypcją Od powietrza głodu, ognia i wojny - zachowaj nas Panie.
Komunikacja miejska
Komunikację zapewnia MZK Bydgoszcz:
- linia dzienna 56 – Plac Kościeleckich - Belma
- linia nocna 35N – Plac Kościeleckich - Plac Kościeleckich.
Ulice na osiedlu
- Łochowska
- Lisia
- Krzysztofa Candera
- Teofila Ociepki
- Stanisława Horno-Popławskiego
- Józefa Makowskiego
- Sicieńska
- Spacerowa
- Biskupińska
- Agatowa
- Malachitowa
- Rubinowa
- Diamentowa
- Szmaragdowa
- Nefrytowa
- Prądy
- Szosa Obwodowa
- Tańskich
- Tarnowska
Ludzie związani z Prądami
- Teofil Ociepka - malarz samouk, prymitywista
- Karol Schubert - pułkownik Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał dywizji Wojska Polskiego, uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej
Przypisy
- ↑ Przybliżona liczba ludności – szacunek oparty jest na meldunkach stałych (szacunek z XII 2009) ) http://www.bydgoszcz.pl/miasto/statystyka/Liczba_ludnosci_w_jednostkach_urbanistycznych.aspx
- ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. IX. Warszawa: 1880, s. 28-29. [dostęp 2010-11-21].
- ↑ Miedzyń przytuli się do Kanału Bydgoskiego, Express Bydgoski 26 stycznia 2010 http://www.express.bydgoski.pl/look/article.tpl?IdLanguage=17&IdPublication=2&NrIssue=1422&NrSection=1&NrArticle=160527
Zobacz też
Literatura
- Gerhard i Willy Dreger, Prondy: ein kleines Dorf in Polen
- Gerhard Dreger, Die drei Friedhöfe in Prondy, Bromberg Bd. 43 H. 127 (2001), 11-12
- Gerhard Dreger, Das Dorf Prondy. Geschichtliches aus der Landkreisgemeinde, Bromberg Bd. 42 H. 124 (2000), 21-24
- Otto Knoop, Das versunkene Schloß bei Prondy, Sagen und Erzählungen aus der Provinz Posen, od strony 161