Miedzyń (osiedle w Bydgoszczy)
Na mapach:
• liczba ludności
11 564 (XII 2009)[2]
Miedzyń (niem. Schleusendorf) - osiedle Bydgoszczy wysunięte na zachód, położone nad Kanałem Bydgoskim, częściowo między południową skarpą Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej a lasami Puszczy Bydgoskiej. Płaskowyż, na którym położona jest górna część dzielnicy, stromo opada ku północy, tworząc niebagatelne deniwelacje (pochylenie ulicy Widok sięga 11%). Miedzyń sąsiaduje z osiedlami: Prądy, Osowa Góra, Flisy, Jary.
Historia
Bydgoszcz w 1800 zajmowała 175 ha i była zwartym kompleksem miejskim zlokalizowanym w zakolu Brdy na terasach nadzalewowych rzeki. W sąsiedztwie miasta znajdowały się wsie i folwarki. Położone one były w dolinie Brdy na terasach nadzalewowych oraz wzdłuż nowo wybudowanego Kanałem Bydgoskim. Krótkotrwałe ożywienie osadnicze na zachód od miasta należy wiązać z przekopaniem Kanału Bydgoskiego w latach 1774-1793. Prace osuszeniowe i trzebież lasów spowodowała rozrost najbliższych osad, w tym Miedzynia, ale i Wilczaka, Osowej Góry, w wyniki czego w latach 1898-1902 stały się one zwartymi i samodzielnymi wsiami.
Urzędowa nazwa Miedzyń pojawiła się w dokumentach około r. 1840; wcześniej używano formy Miedzna. Nazwa pochodzi od słowa miedza, miedzna = granica; względnie od ap. miedzny, miedznik "granicznik" z wtórnym - yń (na miedzach zostawiano drzewa albo i zarośla, więc wyraz mógł oznaczać "drzewa, las").[3]. W okresie pruskim (około 1865 r.) nazwa została zmieniona na Schleusendorf ("wieś śluz"). W granice Bydgoszczy Miedzyń został włączony do Bydgoszczy 1 kwietnia 1920. Włączony obszar obejmował 257,5 ha. Mieszkało tu wówczas 860 osób, w tym sporo Niemców (głównie przy ulicy Inflantskiej (wg ówczesnej pisowni) - dzisiaj Maciaszka).
Na Miedzyniu mieści się klub sportowy MKS Gwiazda - najstarszy bydgoski klub założony 26 kwietnia 1920. Boisko klubowe zostało zbudowane w r. 1928 jako stadion im. Świtały.
W roku 1939 zamierzano oddać do użytku budynek Szkoły Podstawowej (wówczas Powszechnej) nr 18 przy ul. Pijarów 4. Patronami szkoły mieli być lotnicy Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura. Niestety, pierwszy dzień roku szkolnego okazał się pierwszym dniem wojny.
Po wojnie na terenie osiedla nastąpił intensywny rozwój budownictwa jednorodzinnego. W 1953 r. przy ul. Nakielskiej zbudowano basen wraz z restauracją "Wodnik". Na skutek pogarszającego się stanu technicznego, w r. 1993 basen został zamknięty. Niszczejący budynek restauracji rozebrano kilkanaście lat później.
W r. 1962 przy ul. Nakielskiej wybudowano drugą szkołę podstawową, która otrzymała numer 35. W późniejszych latach zbudowano ośrodek zdrowia (przy ul. Widok), pocztę i centralę telefoniczną przy ul. Nakielskiej, 2 kościoły parafialne (przy ul. Spacerowej i Ornej) oraz przejście nad torami w kierunku dzielnicy Błonie. Zamierzano wybudować tutaj również stację kolejową Bydgoszcz - Błonie, niestety, pomimo znacznego stopnia zaawansowania (zbudowano zejścia z kładki w kierunku nieistniejących peronów), inwestycja ta nie została ukończona. W latach 70-tych zaczęła się gazyfikacja dzielnicy. Niestety, do dziś nie wszystkie ulice zostały podłączone do sieci kanalizacji sanitarnej.
W r. 1998 w nasypie kolejowym przy ul. Nakielskiej przebito tunel dla pieszych, nieco wcześniej udostępniono dla pieszych kładkę przez Kanał Bydgoski, położoną na zachód od istniejącego wcześniej mostu drogowego, zniszczonego w trakcie działań wojennych.
W I dekadzie XXI wieku wybudowano na Miedzyniu szereg ulic o twardej nawierzchni. W 2005r. utwardzono część ul. Maciaszka (1026m) oraz ul. Głogowską (440m) i Tczewską, w 2006r. ul. Cieplicką (747m) wraz z fragmentem ul. Spacerowej od ul. Polanickiej do Cieplickiej oraz ul. Maciaszka od ul. Wierzbowej do Pagórka, w 2007r. ul. Żyzną, w l. 2007-2008 ul. Żywiecką, w l. 2008-2009 ul. Trentowskiego, a w 2009r. ul. Pagórek, którą w następnym roku połączono przez las z tzw. obwodnicą miedzyńską. W 2010r. zbudowano z kolei szereg ulic położonych nieopodal kościoła Św. Urszuli Ledóchowskiej w wieloboku Trentowskiego - Osada - Chłopska - Żniwna - Zapłotek - Widok. Wcześniej, w 2000r., nawierzchnię asfaltową uzyskała ulica Wierzbowa (między ul. Nakielską a ul. Maciaszka).
W 2008 r. przy ul. Spacerowej na wysokości stadionu wybudowano przystań wodną (marinę), którą oddano do użytku w maju 2009r. Również w 2009r. udostępniono mieszkańcom boisko (tzw. orlika) przy zespole szkół przy ul. Pijarów. W r. 2010 uruchomiono linię tramwaju wodnego "Szlakiem śluz", która 2 razy dziennie połączyła miedzyńską marinę poprzez śluzy Czyżkówko, Okole i Miejską z Rybim Rynkiem w centrum miasta. W 2011r. kursowanie tramwaju ograniczono do piątków, sobót i niedziel od czerwca do sierpnia.
Na terenie Miedzynia znajdowały się niegdyś cmentarze: przy ulicy Widok (po 2 stronach ul. Gromadzkiej) oraz Szczytowej (przy ul. Paprociej). Interesujący jest również fakt lokalizacji tutaj wieży spadochronowej (w pobliżu skrzyżowania ulic Nakielskiej i Bronikowskiego). Obiekt ten stał pierwotnie na Osiedlu Leśnym (w rejonie ul. Sułkowskiego), a w roku 1950 został przeniesiony na Miedzyń. Dopiero w 1969r. uznano, że wieża jest już niepotrzebna i rozebrano ją na złom.
Najcenniejszym zabytkiem na terenie Miedzynia jest VI śluza na Starym Kanale Bydgoskim z 1794 r., remontowana następnie w l. 1808, ok. 1987 i 1996-97.
Pod względem administracyjnym Miedzyń łącznie z Prądami tworzy jednostkę pomocniczą samorządu Miasta Bydgoszczy jako osiedle Miedzyń - Prądy.
Rada Osiedla Miedzyń-Prądy mieści się przy ul. Pijarów 4 tel. 58-58-788
Sport
Gwiazda Bydgoszcz
Na Miedzyniu znajduje się Międzyzakładowy Klub Sportowy Gwiazda Bydgoszcz, najstarszy bydgoski klub założony 26 kwietnia 1920 roku. Składa się z 4 sekcji: piłkarskiej, zapaśniczej, tenisa stołowego oraz brydżowej.
Z Gwiazdą związany jest Stefan Majewski, były jej piłkarz, reprezentant Polski, trener oraz Marcin Thiede. Od 26 lipca 2006 klub podpisał umowę z drugoligowym Zawiszą Bydgoszcz S.A., czyniąc z piłkarskiej sekcji Gwiazdy drużynę rezerw Zawiszy. Zawisza/Gwiazda Bydgoszcz rozpocznie sezon 2006/07 od V ligi. W sezonie 2007/08 MZKS Gwiazda zagra w IV lidze.
Sekcja zapaśnicza słynie natomiast z Bartłomieja Bartnickiego, zapaśnika, olimpijczyka z Aten 2004.
Baza Bydgoszcz
Uczniowski Baseballowy Klub Sportowy Baza Bydgoszcz- powstał w roku 1994 przy Szkole Podstawowej nr 35 im. Jarosława Dąbrowskiego w Bydgoszczy z inicjatywy Beaty Kruszczyńskiej-Henke, która pozostaje jego Prezesem. Obecnie klub startuje w I lidze seniorów. Obecnie klub stara się o pozyskanie środków na budowę własnego boiska.
Kościoły na Miedzyniu
- Parafia Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel ul. Spacerowa 69, wywodząca się z ośrodka duszpasterskiego sióstr karmelitanek. Po przeprowadzce sióstr do Tryszczyna utworzono tutaj parafię, sięgającą pierwotnie do ulicy Widok. Kosciół powstał z wielokrotnie przebudowywanej kaplicy, a jego poświęcenie nastąpiło w czerwcu 1991 roku. Pierwszym proboszczem parafii był ks. prałat Kazimierz Drapała (na Miedzyniu pojawił się 1 lipca 1971 jako kapelan sióstr karmelitanek), obecnie jest nim ks. Krzysztof Panasiuk.
- Parafia pw. Św. Urszuli Ledóchowskiej ul. Orna 6, erygowana 1 I 1984. Budowę kościoła zakończono w 1990 roku, a jego konsekracja nastąpiła w 1992 roku. Proboszczem parafii od chwili jej utworzenia jest ks. Mieczysław Bieliński.
- Parafia Błogosławionego Michała Kozala Biskupa ul. Nakielska 303, utworzona 1 stycznia 1995. W chwili obecnej nabożeństwa odprawiane są w kaplicy zlokalizowanej w sąsiedztwie budowanego kościoła. Proboszczem jest ks. Tadeusz Putz.
Szkoły na Miedzyniu
- Zespół Szkół nr 23 ul. Nakielska 273 [1]
- Szkoła Podstawowa nr 35 im. Jarosława Dąbrowskiego
- Gimnazjum nr 34
- Zespół Szkół nr 8 ul. Pijarów 4
- Szkoła Podstawowa nr 18 im. Hansa Christiana Andersena
- Gimnazjum nr 33
- Przedszkole nr 6
Ludzie związani z Miedzyniem
- Bartłomiej Bartnicki - zapaśnik, wychowanek Gwiazdy Bydgoszcz, olimpijczyk
- Maciej Bierwagen - doktor nauk medycznych, neurochirurg, były piłkarz Zawiszy Bydgoszcz
- Mateusz Bierwagen - koszykarz bydgoskiej Astorii
- Franciszek Bronikowski - zdobywca pierwszego medalu (brąz) olimpijskiego w historii polskiego wioślarstwa- czwórka ze sternikiem (Amsterdam 1928)
- Aleksander Dętkoś - rzeźbiarz, góral, od lat 70. mieszka na Miedzyniu
- Paulina Chylewska - dziennikarka, prezenterka TVP 1
- Tomasz Gollob - żużlowiec
- Marek Harat - profesor nauk medycznych, ordynator Neurochirurgii 10 WSKzP
- Franciszek Harczenko - zapaśnik, działacz Gwiazdy Bydgoszcz, co rok na jego cześć odbywa się w Bydgoszczy memoriał zapaśniczy
- Kazimierz Harczenko (zm. 2 grudnia 2002) - piłkarz, zapaśnik, wychowanek a od 1981 gospodarz obiektów i działacz Gwiazdy Bydgoszcz
- Marek Leśniewski - kolarz klubów amatorskich i grup zawodowych, selekcjoner polskiej kadry szosowej młodzieżowców i juniorów, trener, sześciokrotny mistrz Polski, olimpijczyk.
- Stefan Majewski - piłkarz, wychowanek Gwiazdy Bydgoszcz
- Piotr Malukiewicz - doktor nauk medycznych, neurochirurg
- Ryszard Oliński - kierownik Katedry i Zakładu Biochemii Klinicznej Collegium Medicum UMK
- Marcin Pawłowski - Muzyk, producent muzyki hip-hop i instrumentalnej
- Grzegorz Planutis - doktor nauk medycznych, neurochirurg
- Michał Robacki - żużlowiec, właściciel sieci pizzerii
- Małgorzata Rogatty - dziennikarka i prezenterka Telewizji Polskiej w Bydgoszczy
- Jan Rulewski - poseł na Sejm I, II i III kadencji, działacz związkowy Solidarności
- Małgorzata Szułczyńska - poetka, publicystka, autorka tekstów piosenek, wydawca
- Robert Wichrowski - prezenter TVN (m.in. Gale boksu), reżyser filmu "Francuski numer"
- Kosma Złotowski - Prezydent Miasta Bydgoszczy w latach 1994-1995, Poseł na Sejm III kadencji, Radny Bydgoszczy w latach 2002-2005, senator od 2005
Miedzyńskie ulice (148)
Komunikacja miejska
- Linia autobusowa nr 56 (Plac Kościeleckich - Belma)
- Linia autobusowa nr 35N (Plac Kościeleckich - Rekinowa - Plac Kościeleckich)
Do 1984 r. kursowała tutaj również linia 201 Belma - Nakielska - Bronikowskiego - Grunwaldzka - Królowej Jadwigi - Mazowiecka (wówczas Hanki Sawickiej; powrót przez ul. Sowińskiego i Dworzec Główny PKP)
Jeszcze wcześniej przestała kursować linia 56 BIS Belma - Osiedle Leśne (22 Lipca). Starsi mieszkańcy wspominają, że przez pewien czas linia rozpoczynała kursy na ul. Pijarów (około 1966r.), jej wydłużenie do Belmy wiązało się z czasową kasacją linii 101, będącej z kolei poprzedniczką linii 201.
Linia 56 uruchomiona została uruchomiona w roku 1956 jako linia 6. Obecny numer linia uzyskała w roku 1962.
Przypisy
- ↑ na dawnych mapach okolic Bydgoszczy w rejonie skrzyżowania dzisiejszych ulic Trentowskiego i Osada zlokalizowano punkt wysokościowy 72,9 m n.p.m.
- ↑ Liczba ludności w poszczególnych jednostkach urbanistycznych http://www.bydgoszcz.pl/miasto/statystyka/liczba_ludnosci_w_jednostkach_urbanistycznych.aspx
- ↑ Maria Czaplicka-Jedlikowska "Nazewnictwo obiektów topograficznych Bydgoszczy i okolic jako dziedzictwo kultury i języka bydgoszczan" w: Małgorzata Święcicka "Polszczyzna bydgoszczan" tom 2, UKW Bydgoszcz