Hrabina – opera w trzech aktach skomponowana przez Stanisława Moniuszkę do libretta Włodzimierza Wolskiego.

Osoby

• Hrabina - sopran
• Chorąży - bas
• Bronia, jego wnuczka - sopran
• Kazimierz - tenor
• Podczaszyc - baryton
• Dzidzi, jego siostrzeniec - baryton
• Panna Ewa, znajoma hrabiny - sopran
• panowie, damy, goście, myśliwi, służba

Treść

Hrabina, młoda i piękna wdowa szuka sobie męża... Opera jest pogodną satyrą na tę część wyższych warstw społeczeństwa polskiego z początku XIX wieku, która bezkrytycznie poddawała się idącej z Paryża modzie i obyczajom. Moniuszko i Wolski przeciwstawili jej odłam inny, reprezentowany przez postacie Chorążego i Broni, przestrzegający staropolskich obyczajów i tradycji. Punktem kulminacyjnym opery jest fakt nadepnięcia, goniącej za nowinkami mody hrabinie, na suknię (prawdziwe „marzenie z tiulu i z gazy”) przez jej amanta Kazimierza (akt II). Ostatecznie Kazimierz zwraca swe serce ku młodziutkiej Broni, zaś Hrabina – w kierunku niecałkowicie bezinteresownego Dzidzi (akt III).

Ciekawsze arie

• Arietta Broni "O mój dziaduniu",
• Pieśń Chorążego "Ruszaj bracie, ruszaj w pole...",
• Aria Kazimierza "Od twojej woli...",
• Aria Hrabiny "Suknio, coś mnie tak ubrała",
• Aria Ewy (włoska),
• Piosnka Broni "Szemrze strumyk pod jaworem",
• Pieśń myśliwska Podczaszyca "Pojedziemy na łów, towarzyszu mój",
• Aria Kazimierza "Rodzinna wioska już się uśmiecha",
• Aria Hrabiny "Zbudzić się z ułudnych snów".

Za satyrą w libretcie znakomicie podąża muzyka: jest pełna dowcipu, finezji i melodyjności. Choć w warstwie muzycznej pobrzmiewają polskie rytmy narodowe, "Hrabina" jest jedyną operą Moniuszki, w której słychać echa "szkoły włoskiej" z jej obliczonymi na efekt popisowymi ariami. Po raz pierwszy wprowadził też Moniuszko cytowane dosłownie melodie polskich pieśni, np. popularną piosenką myśliwską "Pojedziemy na łów, towarzyszu mój".

Historia utworu

Hrabina, napisana w r.1859, weszła na scenę opery warszawskiej 7 lutego 1859 r. O ogromnym powodzeniu tej opery zadecydował przede wszystkim silnie podkreślony w niej element patriotyczny, na który bardzo czułe było społeczeństwo polskie w latach bezpośrednio poprzedzających wybuch Powstania Styczniowego.

Zobacz też:

• Opery Moniuszki na Wikipedii: Halka, Straszny dwór, Verbum nobile

Źródła:

• Stromenger Karol: Iskier przewodnik operowy, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1959