Filharmonia – instytucja kultury zajmująca się organizacją i prezentacją koncertów muzyki poważnej, głównie tych największych, a więc o charakterze pełnoorkiestrowym, najczęściej równocześnie przygotowująca takie utwory do wykonania. Tym samym słowem określa się też gmach takiej instytucji, aczkolwiek istnieją filharmonie posiadające jedynie własne zaplecze lokalowe, a prezentujące utwory w wynajmowanych salach koncertowych.

Instytucjami prowadzącymi działalność podobną do filharmonii są np. stowarzyszenia muzyczne.

Skala działalności

Działalność filharmonii jest ukierunkowana na możliwość prezentowania utworów wymagających największych obsad wykonawczych, jak również najbogatszego instrumentarium.

Pod względem skali działalności, filharmonie razem z operami zalicza się do największych instytucji zajmujących się prezentacją muzyki na żywo. O ile jednak w operach prezentowane są utwory sceniczne, to filharmonie skupiają się na muzyce koncertowej.

Repertuar

Zasadniczo filharmonie zajmują się muzyką poważną – zarówno klasyczną jak i współczesną, prezentowane w nich są jednak również inne rodzaje muzyki orkiestrowej, jak muzyka filmowa czy jazzowa, a także koncerty muzyki chóralnej i organowej.

Zazwyczaj w oddzielnych salach, jako uzupełnienie podstawowego repertuaru, filharmonie przedstawiają muzykę kameralną.

Historia

Słowo "filharmonia" pochodzi z greckiego phileo - miłuję oraz harmonia - współdziałanie, ład. Wzór filharmonii powstał we Włoszech - "Accademia dei Filharmonici" w Bolonii, Florencji, Weronie. Na ich podobieństwo powstały zrzeszenia filharmoniczne w Lublanie (1794), Wiedniu (1812), Londynie (1813), Berlinie (1882), Pradze (1894). W Polsce pierwsza filharmonia została założona w Krakowie w 1817 r., w której na czele chóru i orkiestry złożonej z muzyków amatorów i zawodowców stał organista wawelski W. Goruczkiewicz. Filharmonia Warszawska powstała w 1901 r., a Lwowska w 1902 r.^[1]

Filharmonie w Polsce

1. Filharmonia Częstochowska
2. Filharmonia Dolnośląska w Jeleniej Górze
3. Filharmonia Bałtycka im. Fryderyka Chopina w Gdańsku
4. Filharmonia Gorzowska
5. Filharmonia Kaliska
6. Filharmonia Kameralna im. Witolda Lutosławskiego w Łomży
7. Filharmonia Koszalińska im. Stanisława Moniuszki
8. Filharmonia Krakowska im. Karola Szymanowskiego
9. Filharmonia im. Henryka Wieniawskiego w Lublinie
10. Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina
11. Filharmonia Narodowa w Warszawie
12. Filharmonia Opolska im. Józefa Elsnera w Opolu
13. Filharmonia Podlaska w Białymstoku
14. Filharmonia Pomorska im. Ignacego Jana Paderewskiego w Bydgoszczy
15. Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego
16. Filharmonia Rybnicka
17. Filharmonia Rzeszowska im. Artura Malawskiego w Rzeszowie
18. Filharmonia "Sinfonia Baltica" w Słupsku
19. Polska Filharmonia Kameralna Sopot w Sopocie
20. Filharmonia Sudecka w Wałbrzychu
21. Państwowa Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie
22. Filharmonia Śląska w Katowicach
23. Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga w Kielcach
24. Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie
25. Filharmonia Wrocławska
26. Filharmonia Zabrzańska
27. Filharmonia Zielonogórska im.Tadeusza Bairda

Przypisy