Bernard Ładysz
Bernard Ładysz (ur. 24 lipca 1922 w Wilnie) – polski śpiewak operowy (bas-baryton), aktor.
Życiorys
W okresie okupacji niemieckiej i sowieckiej członek Armii Krajowej (obwód wileński), w stopniu sierżanta. Uczestnik "Akcji Burza" na Wileńszczyźnie, potem zesłany w głąb Rosji Sowieckiej (Kaługa nad Oką, gdzie przebywał w latach 1944–1946)[1]. Naukę śpiewu rozpoczął w Wilnie (1940–1941), kontynuował w latach 1946–1948 na studiach wokalnych w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie pod kierunkiem prof. Wacława Filipowicza. Karierę artystyczną rozpoczął w Zespole Reprezentacyjnym Wojska Polskiego. Przez wiele lat (1950–1979) był solistą Opery Warszawskiej i Teatru Wielkiego w Warszawie. W 1956 zwyciężył w międzynarodowym konkursie śpiewaczym w Vercelli, gdzie zdobył najwyższą nagrodę "Il primo premio assoluto". Od tego momentu rozpoczęła się jego międzynarodowa kariera. Zaangażował się wtedy do Teatro Massimo w Palermo. W 1983 wybrany w skład Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.
Kariera
Wspaniały głos basowy o wyjątkowo rozległej skali, wielka muzykalność, wrodzony temperament i talent sceniczny zapewniły mu poczesne miejsce wśród najwybitniejszych śpiewaków. Odnosił sukcesy na wszystkich kontynentach – od Australii przez obie Ameryki po Chiny. Jako pierwszy polski artysta został zaangażowany do partii solowej w kompletnym nagraniu opery przez wielką światową firmę fonograficzną "Columbia" – wystąpił (1959) obok Marii Callas w nagraniu Łucji z Lammermooru pod dyrekcją Tullio Serafina. Columbia zaprosiła potem Ładysza do nagrania całej płyty z ariami operowymi Verdiego i kompozytorów rosyjskich.
Później wielkie role operowe m.in. w operach: Eugeniusz Oniegin, Straszny dwór, Halka, Faust, Cyrulik sewilski, Don Giovanni, Don Carlos, Nieszpory sycylijskie, Moc przeznaczenia, Aida, Rigoletto, Kniaź Igor, Borys Godunow, Jolanta, Król Roger. Nagrania radiowe i płytowe, udział w festiwalach, w prapremierze opery Diabły z Loudun oraz w prawykonaniach Pasji według św. Łukasza i Jutrzni Krzysztofa Pendereckiego. Także w lżejszym repertuarze, np. w partii Tewjego w musicalu Skrzypek na dachu, występy estradowe, oraz w radiu i telewizji polskiej. Dokonał brawurowego nagrania dźwiękowego i filmowego utworu Domernico Cimarosy "Il maestro di cappella".
Igor Bełza, wybitny muzykolog, autor kilkunastu monografii poświęconych muzyce polskiej, po występach w Moskwie warszawskiego Teatru Wielkiego, napisał na łamach "Prawdy" : Teatr Wielki dysponuje takimi świetnymi śpiewakami, jak jeden z najlepszych basów świata – Bernard Ładysz".
Filmografia
- Lalka (1968)
- Ziemia obiecana (1974)
- Znachor (1981)
- Dolina Issy (1982)
- Pastorale heroica (1983)
- Karate po polsku (1983)
- Pierścień i róża (1986)
- Ogniem i mieczem (1999)
Artysta współpracował też z Teatrem Syrena w Warszawie.
Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2000)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1959)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1956)
- Order Sztandaru Pracy I klasy (1974)
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1964)
- Złoty Krzyż Zasługi (1951)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
- Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2006)
- Medal Polonia Mater Nostra Est (1998)
- I Nagroda Ogólnopolskiego Konkursu Wokalnego w Warszawie (1947)
- III Nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Młodzieży i Studentów w Budapeszcie (1949)
- II Nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Młodzieży i Studentów w Berlinie (1951)
- Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (22 lipca 1973)[2]
- Primo Premio Assoluto Międzynarodowego Konkursu Wokalnego w Vercelli (1956, Włochy)
- Nagroda Ministra Kultury za całokształt pracy artystycznej (2002)
- Tytuł doctora honoris causa Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie (6 maja 2008)
- Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (2009)[3]
Ciekawostki
- Był uczestnikiem teleturnieju Pojedynek, gdzie potykał się z Szymonem Kobylińskim.
- W 2010 wszedł w skład warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego jako kandydata na urząd Prezydenta RP[4].
Przypisy
- ↑ H. Czyż – Pamiętam jak dziś..., Wyd. Tryton, Warszawa 1991
- ↑ Dziennik Polski, rok XXIX, nr 172 (9145), s. 2.
- ↑ Rejestr Nagrodzonych Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy. Biuletyn Informacji Publicznej m.st. Warszawy. [dostęp 2011-03-29].
- ↑ Jarosław Kaczyński - Kandydat na Prezydenta RP, Komitet Wyborczy Jarosława Kaczyńskiego
Bibliografia
- H. Czyż – Pamietam jak dziś..., Wyd. Tryton, Warszawa 1991
- Rzeka Bernarda Ładysza, Kraków 2006
- Wspomnienia jeńca sowieckiego – wywiad-rzeka z Bogumiłem Pacakiem sr. byłym jeńcem sowieckim w Kałudze, Tyg. "Związkowiec", Toronto 1985
- Doktorat honoris causa dla Bernarda Ładysza – Przemówienie promotora, prof. Ryszarda Cieśli
- Bernard Ładysz w bazie filmpolski.pl
- Bernard Ładysz w bazie e-teatr.pl